SAOPŠTENJE ZA JAVNOST: Ka zahtjevima Poglavlja 32 – Budžetska transparentnost i programsko budžetiranje: od propisa do implementacije
Sarajevo, 13. maj 2026. – Budžetska transparentnost i programsko budžetiranje predstavljaju važan dio reformi javnih finansija koje Bosna i Hercegovina treba sprovesti u procesu evropskih integracija i usklađivanja sa zahtjevima Poglavlja 32 – Finansijska kontrola.
Ove teme bile su u fokusu okruglog stola Ka zahtjevima Poglavlja 32 – Budžetska transparentnost i programsko budžetiranje: od propisa do implementacije koji je okupio predstavnike institucija svih nivoa vlasti, organizacija civilnog društva i međunarodnih partnera.
Učesnici su razgovarali o tome šta zahtjevi Poglavlja 32 konkretno znače za Bosnu i Hercegovinu, posebno u pogledu unapređenja transparentnosti javnih finansija, jačanja institucionalne odgovornosti i uspostavljanja efikasnijeg sistema programskog budžetiranja, usmjerenog na rezultate i efekte javne potrošnje. Poseban naglasak je stavljen na potrebu da budžetski procesi postanu razumljiviji i dostupniji građanima, kao i da budžeti budu jasnije povezani sa strateškim ciljevima i konkretnim rezultatima javnih politika.
Tokom diskusije učesnici su predstavili iskustva i izazove u vezi sa implementacijom postojećih propisa i metodologija u oblastima budžetske transparentnosti i programskog budžetiranja. Istaknuto je da, uprkos određenom napretku u objavljivanju budžetskih dokumenata i razvoju regulatornog okvira, praksa i dalje pokazuje značajne razlike među institucijama i nivoima vlasti. Kao jedan od ključnih izazova navedena je ograničena povezanost između budžetskih izdvajanja i jasno definisanih rezultata i pokazatelja učinka, što otežava praćenje efekata javne potrošnje i procjenu efikasnosti politika i programa.
Predstavnici institucija, civilnog društva i međunarodnih organizacija posebno su naglasili da prepreke efikasnom programskom budžetiranju uključuju nedovoljne administrativne i tehničke kapacitete, ograničene analitičke resurse, neujednačenu primjenu metodologija, kao i potrebu za dodatnim obukama i kontinuiranom podrškom institucijama koje sprovode budžetske reforme. Također je istaknuto da transparentnost ne podrazumijeva samo formalno objavljivanje budžetskih dokumenata, već i njihovu dostupnost u otvorenim, razumljivim i građanima prilagođenim formatima.
U završnom dijelu okruglog stola održana je zajednička diskusija o preporukama i konkretnim koracima za unapređenje sistema javnih finansija u Bosni i Hercegovini. Učesnici su naglasili potrebu za jačanjem veze između budžeta, strateških prioriteta i mjerljivih rezultata, unapređenjem dostupnosti otvorenih budžetskih podataka, razvojem digitalnih alata za komunikaciju sa građanima te osiguravanjem snažnijeg uključivanja civilnog društva i stručne zajednice u budžetske procese. Također je istaknuta važnost međuinstitucionalne saradnje i kontinuiranog dijaloga između institucija, civilnog društva i međunarodnih partnera kako bi reformski procesi bili održivi i usmjereni ka konkretnim rezultatima.
Okrugli sto je organizovan u okviru aktivnosti usmjerenih na jačanje dijaloga i razmjenu iskustava o reformi upravljanja javnim finansijama i unapređenju budžetske transparentnosti u Bosni i Hercegovini koje sprovodi Centar za istraživačko novinarstvo (CIN) sa partnerskim organizacijama „Futura“ iz Mostara i Centar za istraživanja i studije – GEA iz Banje Luke u okviru projekta LENS – Jačanje kapaciteta organizacija civilnog društva za praćenje javnih budžeta koji finansira Evropska unija.
Cilj projekta je doprinos borbi protiv korupcije kroz povećanje nivoa praćenja budžetske potrošnje i korištenja javnih sredstava na lokalnom nivou, uz aktivno učešće civilnog društva.
